Dagwandeling Swaelwensterte

Dagwandeling Swaelwensterte

Deze wandeltocht was net zo mooi als de naam. Wat betekent eigenlijk Swaelwensterte? De “Broabaanders” onder ons herkennen natuurlijk het woord zwaluwenstaart. De betekenis ervan is net zo onduidelijk als de naam van beide plaatsjes waar we vandaag doorheen wandelen: Lage Zwaluwe (met één a) en Hooge Zwaluwe (met twee oo’s). Swaelwensterte is waarschijnlijk de naam van een riviertje ten westen van Lage Zwaluwe, dat bij de Sint-Elisabethsvloed van 1421 is verdwenen.

We starten de tocht langs de Zwaluwsedijk. We passeren hier een tankversperring, welke deel uit maakte van de Stutzpunktgruppe Moerdijk, ter verdediging van de Moerdijkbruggen. In 1944 hebben de Poolse bevrijders van dit gebied de tekst “8-11-1944” op de tankversperring geverfd. Ook zijn er nog kogelinslagen zichtbaar. Een klein stukje verder zien we de scheve poldermolen “Schuddebeurs”. Alleen de romp van de molen staat er nog en deze staat nog schever dan de toren van Pisa. De molen werd door de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog vernield.

In het naastgelegen waterbergingsgebied van de Brabantse Delta staat een oud 105 mm kanon uit de Tweede Wereldoorlog, met de loop gericht op de molen. Zo lijkt het net of dit kanon de molen heeft vernield.

Het waterbergingsgebied heeft maar één in- en uitgang, maar volgens onze kaart moet je aan de andere kant ook het gebied kunnen verlaten. Een met prikkeldraad afgezet en groot hangslot afgesloten hek, verspert onze doorgang. Maar we zijn natuurlijk niet voor niets klim- en bergsportvereniging. Vlotjes klimmen we over het hek. Enkele koeien aan de overkant van de dijk komen opgewonden aangerend. Blijkbaar zijn we een bezienswaardigheid (of willen ze wat van ons leren). Dat vinden ook de alpaca’s aan de Reedijk. Terwijl de alpaca´s ons nieuwsgierig aanstaren voeren we een boeiend gesprek over alpaca’s en Alpenkaas.

In het gehuchtje Blauwe Sluis lezen we op de gevel van een boerderij: “Krek Wak Wouw”. Voor sommige onder ons abracadabra.

De gids van Natuurmonumenten die onze groep vorige maand op Tiengemeten rondleidde, adviseerde om in deze omgeving langs het natuurgebied Zonzeel te lopen. Er zouden hier veel weidevogels zijn, maar de enige die we zien zijn enkele scholeksters, kievieten en Canadese ganzen. Midden in het natuurgebied lig De Winput. Terwijl wij even pauzeren, duikt Willem als enige van ons in het water.

Een bijna ondoordringbaar pad loopt langs de Winput. Daarna volgt een goed begaanbare veldweg die leidt naar Hooge Zwaluwe. Zowel Lage Zwaluwe als Hooge Zwaluwe hebben een beschermd dorpsgezicht, wat wandelen door deze kernen erg aangenaam maakt en ondertussen valt er volop te zien, zoals het voormalige hoofdkwartier van de Duitse Generaal Reichert, diverse oorlogsmonumenten en de protestantse kerk. Een gedenksteen met Griekse tekst aan de rechterkant van de kerk trekt onze aandacht, maar zelfs de vwo-ers met Grieks in hun pakket kunnen er geen Feta van maken. Dus zoek ik dat thuis op. Het is een passage uit een brief van Petrus: “Zo wordt gij ook zelf als levende steen gebouwd tot een geestelijk huis”. Weet u dat ook weer.

Over een dijkje met de wat buitensporige naam Zeedijk, lopen we langs de fraaie Haven van Hooge Zwaluwe. Aan het eind van de dijk staan de restanten van een Romeinse tempel. Althans, daar lijkt het op. Dat is het natuurlijk niet. Het zijn de restanten van een houten luchtwachttoren uit de Tweede Wereldoorlog. De toren is op 5 september 1944 door de Duitse bezetter in brand gestoken.

Het fietspad langs de Haven van Hooge Zwaluwe is onderdeel van de Prinsenroute, een langeafstand fietsroute (LF11) van Breda tot Den Haag. De route dankt zijn naam aan de koninklijke gebouwen die langs het 125 kilometer lange traject gelegen zijn. Hier komen we die gebouwen niet tegen, maar wel mooie natuur; enorme populieren, water vol met gele plomp, schapen en een hoop watervogels.

Als we bij Het Gat van den Ham aankomen is het inmiddels bijzonder warm geworden. Gelukkig heeft Brabant Water hier een dorstlesser geplaatst voor de uitgedroogde wandel- en fietselaars. Flessen worden bijgevuld en we maken ons op voor het laatste stuk terug naar Lage Zwaluwe. De Buitendijk ligt vol met schapenkeutels, maar vanaf de dijk hebben we een fantastisch uitzicht over de Amer en het daarachterliggende Nationaal Park de Biesbosch.

Het was dus weer een hele mooie tocht. Zorg dat je er volgende keer (weer) bij bent!

Tot slot moet ik nog zeggen dat we geen zwaluw hebben gezien in Lage of Hooge Zwaluwe, maar ja, ik heb ook nog nooit een Wouw in Wouw gezien.

Tot de volgende wandeling

Frank van der Zande